DOLAR 8,56630.77%
EURO 10,46100.57%
ALTIN 521,520,65
BITCOIN 316839-6,65%
Aydın
21°

AÇIK

20:33

AKŞAM'A KALAN SÜRE

Akın, “1937-1938’de Der­sim’de neler oldu?”

ABONE OL
Mayıs 4, 2021 17:31
0

BEĞENDİM

ABONE OL
ad826x90
ad826x90

Akın, “1937-1938’de Der­sim’de neler oldu?”

Didim Der­sim­ler Yar­dım­laş­ma ve Da­ya­nış­ma Der­ne­ği, ta­ri­he Der­sim Kat­li­amı ola­rak geçen ve 4 Mayıs 1937 yı­lın­da TBMM’de Ba­kan­lar Ku­ru­lu­nun çı­kar­dı­ğı ‘Der­sim Ten­kil Ka­rar­la­rı’ adlı ka­rar­na­me so­nu­cu baş­la­yan kat­li­amın 84.yı­lı­nı unut­ma­dı.
Der­nek Baş­ka­nı Bü­lent Akın ya­zı­lı bir açık­la­ma ya­pa­rak, “1937-1938’de Der­sim’de neler oldu?” di­ye­rek açık­la­ma­lar­da bu­lun­du.
Der­nek Baş­ka­nı Akın ta­ra­fın­dan ya­pı­lan açık­la­ma­da “Artık bi­li­ni­yor ki, Der­sim’de 1925 yı­lın­dan iti­ba­ren plan­la­nan bir “Kı­zıl­baş-Ale­vi Soy­kı­rı­mı” ya­şan­mış­tır. “4 Mayıs” 1937 yı­lın­da Ba­kan­lar Ku­ru­lu ka­ra­rıy­la baş­la­yan “Tedip Ve Ten­kil Ha­re­kâ­tı” ile 1938’in ya­zın­da köy­le­rin­de ya­sa­yan sivil in­san­lar top­la­tı­la­rak, el­le­ri kol­la­rı bağlı ola­rak top­lu­ca kur­şun­lan­mış veya üst­le­ri­ne gaz yağı dö­kü­le­rek ya­kıl­mış­lar­dır. Ca­nı­nı kur­tar­mak için kaçıp ma­ğa­ra­la­ra, or­man­la­ra sı­ğı­nan­lar ise Al­man­ya’dan gön­de­ri­len ze­hir­li gaz­lar­la yok edil­miş­ler­dir…
Dev­le­tin resmi ra­kam­la­rı­na göre yak­la­şık 13.800 Der­sim­li öl­dü­rül­müş­tür. Oysa ya­pı­lan araş­tır­ma­lar ger­çek sa­yı­nın bun­dan kat­be­kat daha fazla ol­du­ğu­nu gös­ter­mek­te­dir. Artık bi­li­ni­yor ki, Türk­çü-İslam­cı Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti Dev­le­ti­nin Der­sim’e sal­dı­rı­sı­nı meşru gös­ter­mek için üret­ti­ği “Der­sim’de isyan/ Kürt is­ya­nı” vardı tü­rün­den id­di­ala­rın hepsi birer resmi ya­lan­dır.
Artık bi­li­ni­yor ki, “Der­sim kı­rı­mı” sı­ra­dan bir kat­li­am de­ğil­dir.1948 yı­lın­da Bir­leş­miş Mil­let­le­rin be­lir­le­di­ği soy­kı­rım kri­ter­le­ri­ne göre bütün ve­ri­le­riy­le ka­nıt­la­na­bi­lir bir Ter­telê/soy­kı­rım­dır. Bunun plan­la­yı­cı­sı TBMM, uy­gu­la­yı­cı­sı da doğ­ru­dan dev­le­tin or­du­su­dur. Özel ka­nun­la ata­nan “va­li-ko­mu­tan­lar” ile Der­sim bom­ba­lan­mış, köy­ler ya­kıl­mış, yı­kıl­mış, in­san­lar toplu halde kat­le­dil­miş, ge­ri­de ka­lan­lar ise sü­rül­müş ço­cuk­la­rı­na ise el ko­nul­muş­tur…
El­bet­te ben­zer soy­kı­rım­lar, kat­li­am­lar, in­san­lık suç­la­rı dün­ya­nın pek çok ye­rin­de ya­pıl­dı/ya­şan­dı! Ancak bun­la­rın ço­ğuy­la yüz­leş­me ya­şan­dı; in­san­lı­ğın vic­da­nın­da la­net­len­di. İbret ol­ma­sı açı­sın­dan kat­li­am, soy­kı­rım yer­le­ri­ne ise “utanç/ha­tır­la­ma” adına in­san­lık mü­ze­le­ri ku­ru­lu­la­rak acı­lar pay­la­şıl­dı­Bu soy­kı­rım­lar or­ta­okul, lise ve fa­kül­te­ler­de ders ki­tap­la­rı­na ko­nul­du ki, in­san­lık ya­pı­lan kö­tü­lük­ler­den ibret alsın ve bun­lar bir daha ya­şan­ma­sın.
Dün­ya­da 40’a yakın ül­ke­de ya­şa­nan bu tür ağır acı­lar ve so­nu­cun­da mey­da­na gelen trav­ma­lar, bir öze­leş­ti­ri te­me­lin­de çö­zü­me ve hu­zu­ra ulaş­tı­rıl­dı. Tüm bu iyi ve in­sa­ni ör­nek­le­re rağ­men hala de­ve­ku­şu gibi ka­fa­sı­nı kuma gö­me­rek “Der­sim 1938 Ter­telêsi/Soy­kı­rı­mı”nı yok sayan dev­let ve hü­kü­me­tin ka­ran­lık zih­ni­ye­ti­ni la­net­le­mek ge­re­kir. Bunun in­san­lık­la, de­mok­ra­siy­le, ada­let­le bağ­da­şır bir yanı yok­tur, ola­maz da…
1938 son­ra­sı doğan biz Der­sim­li­ler kor­kunç ve kanlı kat­li­am­lar sil­si­le­si­nin hi­ka­ye­le­riy­le bü­yü­dük. Çek­ti­ği­miz yürek acı­sı­na ve ya­şa­dı­ğı­mız trav­ma­la­ra rağ­men yine de kan ve in­ti­kam pe­şin­de de­ği­liz. Çünkü hak­sız yere ata­la­rı­mı­zı öl­dü­ren­ler de ölüp git­ti­ler. Biz­ler so­yu­mu­zu yok etmek is­te­yen o dö­nem­de­ki insan ka­sap­la­rı­nın ço­cuk­la­rı veya to­run­la­rı­nı suçlu gö­recek kadar ir­ras­yo­nel de­ği­liz…
Ül­ke­de ya­ra­tı­lan korku or­ta­mın­dan do­la­yı de­de­le­ri­miz ve ni­ne­le­ri­miz, an­ne­le­ri­miz ve ba­ba­la­rı­mız 60, 70 sene Der­sim-38 tra­je­di­si­ni çokça ko­nu­şa­ma­dı­lar; ko­nuş­mak­tan im­ti­na et­ti­ler; keza ço­cuk­la­rı­nın ba­şı­na ay­nı­sı­nın gel­me­sin­den yıl­lar boyu kork­tu­lar! Bu se­bep­le biz­ler, bu ku­şa­ğın de­va­mın­da­ki ne­sil­ler nin­ni­ler­le değil, ağıt­lar­la bü­yü­yen bir ku­şa­ğız… Bu ağır ta­rih­sel ve top­lum­sal dava bizim omuz­la­rı­mı­za kaldı. Biz­ler bu da­va­yı to­run­la­rı­mı­za bı­rak­mak is­te­mi­yo­ruz. Der­sim­li­ler ola­rak bu da­va­yı ba­rış­çı ve in­sa­ni te­mel­de ev­ren­sel norm­la­ra uygun ola­rak çöz­mek is­ti­yo­ruz. Bu trav­ma ve bu dava, sa­de­ce Der­sim­li­le­rin so­ru­nu de­ğil­dir. İnsan­lı­ğın ortak trav­ma­sı ve da­va­sı­dır.Her de­mok­rat in­sa­nın, ku­ru­mun ve dev­le­tin bu so­ru­nu gün­de­mi­ne al­ma­sı ve çözüm üret­me­si ge­rek­ti­ği­ne ina­nı­yo­ruz…
Biz Ter­telê/Soy­kı­rı­ma maruz kal­mış Der­sim­li­ler ola­rak de­mok­ra­tik, in­sa­ni, hu­kuk­sal ta­lep­le­ri­miz için mü­ca­de­le edi­yo­ruz. 21. Yüz­yıl­da bu ta­lep­le­re du­yar­sız kalan ve gün­de­mi­ne al­ma­yan­lar durup dü­şün­me­li­dir­ler. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti ve hü­kü­met­le­ri Der­sim Ter­telê’siyle bir an önce zaman kay­bet­me­den durup yüz­leş­me­li­dir­ler. Tür­ki­ye top­lu­mu Der­sim trav­ma­sın­dan kur­tul­ma­lı­dır. Dünya dev­let­le­ri ve in­san­lık aile­si de Der­sim­li­le­rin bu çığ­lı­ğı­na kulak ver­me­li­dir.” İfa­de­le­ri­ne yer ve­ril­di.
Baş­kan Akın, açık­la­ma­nın so­nun­da ta­lep­le­ri­ni dile ge­tir­di.
“Der­sim Ter­te­le­si ne­de­niy­le Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti dev­le­ti ev­ve­la hiç­bir gü­na­hı ve suçu ol­ma­dı­ğı halde buna maruz kalan Der­sim­li­ler­den, sonra Tür­ki­ye top­lu­mun­dan ve in­san­lık aile­sin­den resmi ola­rak özür di­le­me­li­dir. Dün­ya­da pek çok ör­ne­ği var­dır; bu se­bep­le ku­rum­sal ola­rak TBMM geç­miş­te yap­tı­ğı bu büyük ha­ta­yı bir ka­nun­la dü­zelt­me­li ve çı­ka­rı­la­cak bu yeni ka­nun­la aşa­ğı­da­ki ta­lep­le­ri­mi­zi ye­ri­ne ge­tir­me­li­dir:
Der­sim ismi iade edil­me­li­dir.
* Elâ­zığ’da 1937’de idam edi­len Şeyh Rıza ve ar­ka­daş­la­rı­nın mezar yer­le­ri açık­lan­ma­lı­dır.
* Der­sim’de bir in­san­lık mü­ze­si ku­rul­ma­lı ve 4 Mayıs TER­TELÊ ANMA GÜNÜ ola­rak kabul edil­me­li­dir.
* Der­sim’de toplu kat­li­am yer­le­rin­de ki ke­mik­le­re DNA test­le­ri ya­pıl­ma­lı­dır.
* Zorla ev­lat­lık ve­ri­len kayıp kız­la­rı­mı­zın/ço­cuk­la­rı­mı­zın lis­te­si açık­lan­ma­lı­dır.
* Der­sim’de kat­li­am yer­le­ri­ne anıt­lar di­kil­me­li­dir.
* Der­sim­li­le­rin dili, inan­cı, yaşam tarzı, coğ­raf­ya­sı üze­rin­de­ki baskı ve asi­mi­las­yon po­li­ti­ka­sı­na son ve­ril­me­li­dir.
* İbret alın­ma­sı için Der­sim’38 dramı or­ta­okul­dan iti­ba­ren fa­kül­te­le­re kadar tüm okul­la­rın tarih ki­tap­la­rı­na ko­nul­ma­lı­dır.
*Kat­li­am ve sür­gün­ler­den do­la­yı yok olma sü­re­ci­ne giren Kır­manc­ki/Za­za­ca di­li­nin ya­şa­ma­sı için ge­rek­li ted­bir­ler alın­ma­lı­dır.
*Şu anda Der­sim­de ya­pıl­mak­ta olan ve ya­pıl­ma­sı plan­la­nan, amacı Der­si­mi sular al­tı­na göm­mek olan baraj ve HES’lere ve çev­re­ye zarar veren si­ya­nür­le altın aran­ma­sı­na, gü­ven­siz­lik ya­ra­tan ‘ka­le­kol’ların ar­tı­rıl­ma­sı ve her­gün hal­kı­nın ta­ma­mı av­le­vi olan köy­le­re yö­ne­lik bu ka­le­kol ve ka­ra­kol­lar­dan yük­sek ses ile ezan okun­ma­sı mev­cut hü­kü­met ta­ra­fın­dan bir iyi niyet gös­ter­ge­si ola­rak son ve­ril­me­li­dir.
Bi­lin­me­li­dir ki, in­sa­ni ve masum ta­lep­le­ri­miz ye­ri­ne ge­ti­ri­le­ne kadar de­mok­ra­tik mü­ca­de­le­miz devam ede­cek­tir. Sa­de­ce Der­sim­de değil, Tür­ki­ye coğ­raf­ya­sın­da ve dün­yan ne­re­sin­de olur­sa olsun bütün kat­li­am­la­rın, soy­kı­rım­la­rın he­sa­bı­nın so­rul­ma­sı ge­rek­ti­ği­ne ina­nı­yo­ruz.
İnsan­lı­ğın ba­şı­na bela olmuş ka­ran­lık zih­ni­yet, geç­miş­te ol­du­ğu gibi bu­gün­de dün­ya­nın de­ği­şik coğ­raf­ya­la­rın­da ve orta do­ğu­da kan akıt­ma­ya devam edi­yor. Bunu ya­pan­la­rı, des­tek­le­yen­le­ri ve gör­mez­den ge­len­le­ri bir kez daha kı­nı­yor ve la­net­li­yo­ruz…
Der­sim Ter­telêsinde öl­dü­rü­len on bin­ler­ce ke­fen­siz, me­zar­sız ata­la­rı­mı­zın acı ha­tı­ra­la­rı­nı unut­ma­dık, unut­ma­ya­ca­ğız.”

ad826x90

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.